|
AQUEL TERCER ONE NA TEMPE DE LICEU GIL EANES (ONES 50/60) Na nôs
adolescença, ô tempe de passája de mnine pa
gente grande, uns na munde que sorte más qu'otes, cosa de
vida nem sempre fui fácil, pa tude quem que passá
pa el
Quê, moda tude nôs sabê, ca tem ninguém
nesse munde que cunsigui scapá desse lei de natureza, senon
sende, quês qu'inda morrê ônje. Assim,
tude nôs tava vivê, na dependência de familia,
deboxe daquel calor e contacte baseode num convivença e compriençon
de pai ma mãe! Mute vez, chei de sacrifice e preocupaçon,
pa dasse fidje scola, quontá má pa pol na top pal
podia trá sê quint'one o sétm'one
E nôs,
mute vez, na descontra sem sabê valorizá, quel grande
sacrifice de nôs pai. E é
pa experiença de vida vivide, que li nô podê
falá de nôs mez, quê cosa na Liceu daquel tempe,
fui quaz igual, pa nôs tude. - era libido, ta trabaione na corpe, trocolode que nôs segrede, ma nôs revolta, tcheu vez sem podê explicá ô sabê porquê Más quel distança, ma quel barrêra que sempre separone e storvone de cumunicá que nôs pai, pa nô pudia trocaba experiença só pa nô pudesse prendê cosa de vida!... Um verdader
desgraça, pa del home del amdjer, siguide pa descoberta de
nôs prop corpe, na masturbaçon, fetchada na casa de
bonhe, em perigue de vrá surde e ô talvez, num tentativa
d'inganá nôs mez, pa fazene té squecê,
cma morte tava existi.... Esse piquene
explicaçon lissim, fui fete más pa tentá traduzi
bsote mas ô menes, quel manera de vivê de malta fixe
de nôs tempe
Um vivença, vivide que cumpanhone
tude nôs vida, pa dondê que nô bai, té
data de hoje, quê el ta fazê parte de nôs iducaçon
e auto-iducaçon. Ligode
a tude ês cosa de vida, na nôs tempe de mnine de Liceu,
sempre tive mil e um sturinha pa contá de nôs mez,
ma de vida de nôs grupe, sigunde idade e quês passája
d'one, que sempre tava levone ô trazene cosa nove, na stera
de nôs camin
Assim era
vida de studante na Liceu Gil Eanes de Soncente Cab Verd, durante
tude quel currida desde de primer one, té sétm'one...
Quonde cosa, tava correne one time, tude dritim, quê senon
era fazê quel quinte one, pa garanti um trabaim n'admistraçon,
ô bá fazê um curse médio (regente agrícola,
infermer etc
) na Portugal, ô anton, tava fecode sete
one na Liceu, s'ideia na cabeça tava dá cada um pa
más... Quaz tude
nôs, studante, tinha quel três por dia certe na mesa,
moda jame tinha dzide e, tcheu vez sem procurá comprendê
quel sacrifice que pai tava fazê, pa garantine quel bom iducaçon,
ma quel panela na lume de tude dia... E nôs, ta ruspingá
moda cabritim bem mamode, na nôs priocupaçon sô
de cmê e bá pa Scola. Na tude
casa era quel regime de tude dia, quaz moda na tropa! Jantar sete
hora da nôte, que pai sentode na cabeça de mesa, ondé
que sô el é que tava falá e más ninguém
! Nove hora da note, tude gente pa cama... Quê na dia siguinte,
cinque hora e meia de plumanhã, tude gente de pê ta
sperá sê vez, na borda de lavator, pa podia lavá
e prepará p'infrentá, mas um dia de vida! Mãe
anton, moda tude mãe de Cab Verd que tava sofré sempre
caladim e tcheu c'aquel matchisme prop de pai de terra, já
tava stode levantode de cama diazá, ijdode pa quel rebera
de fedjode ma fedjada, quês ta tinha na casa tratode moda
familia, e não moda impregode ô impregáda... Moda um orquesta bem dirigide, ês tava ijdá Mãe prepará quel café de plumanhã, pa quonde mnines tchegaba, pa ca tivesse perda de tempe. Quê ês tinha que stode na scola na hora Assim
era, lavá dente, lavá cara, ba pa compe de jogue treiná
corrida ô fazê ginásteca ma pai, despôs
voltá pa casa, tude ta corrê, sete hora, tmá
quel bonhe, sete e meia, ba t'ingli quel padoçe de pon, cuscus
ô quês cjerada de catchupa, c'uns golpada de cafê
que lete, pa depressa largasse pa Liceu, quê aula tava stode
ta bá cumeçá, pa oite hora de plumanhã! Quaz tude malta de nôs grupe, na épca, também passá pum fase narcisista de cultura física, quê nô fui tude bastante ifluenciode, pa quês côr de cinema mercone que "Charles Atlas", ma quel devisa de "mente sã em corpo são"... Assim,
tude nôs tinha quel mania de ser sporte de cinema, cosa mute
cultivode na épca, specialmente pa pessoal de Ponta de Praia
e também pa malta jovem de Soncente
O que tava fazê
nôs força, e tava criá na nôs, quel vontade
sempre de vencê. Nô
fui criode quaz tude naquel tempe, deboxe dum regime bem desportista.
Femá ma bibé alcol, ca tava fazê parte de nôs
programa de vida, porque não sô era proibide, cma também
tude gente que naquel tempe de respeite, oiába um de nôs
ta femá, recode tava tchegá log na casa antes de nôs!
Assim, já nô ca tava pensá na exprimentá,
quont'a más senha que fazê um tal asnera!... Despos
de tude exe peripécia de scola de vida, vivide que passá
pa nôs tude dum manera ô d'ote, pa ijdone ser home.
Um ca podia dexá pa traz, nôs Liceu Gil Eanes que fui
quel grande complemente de scola de vida na nôs iducaçon,
que tude nôs vintura, nôs paixon, nôs amor e também
ás vez que nôs desgraça etc
Fui sempre que grande mágoa na coraçon, que nô tchegá d'oiá, tcheu de nôs colega de valor, fecá pa traz, pamode falta de denher (pobreza) sem podê cuntinuá Scola Tcheu dês, tchegaba té quarta classe, fazê exame, fecá destinte, quê quem na épca, fecaba destinte, ca ta mistia fazê admisson pa entraba na Liceu!... Ma, cma
ês ca ta tinha ninguém pa pagás propina de Liceu,
pa ês era sô pachêncha!... Basta té inda,
um tem na mimória, alguns d'exe moce bom, colega e amigue
moda : - Alfredo
vulgo Fefa, Toi Dioniso, João Capristano, Atildo Catala Ciclo,
António João Lisboa, más um monzada dês
que ca ti ta beme grinhassim n'ideia
Assim,
ês ca tinha ote soluçon senon sende de bai p'Oficina
Naval, prendê um ofice... E, felizmente quês tive sorte
d'incontrá quel GRANDE MESTRE de tude tempe por nome de CUNQUE
( Senhor Teodoro Gomes ) um fidje de terra que nô ca podia
dexá, li nesse storia, de prestá um grande homenája,
pa sê grande prestaçon de traboie, quel dexá
n'Oficina Naval de Puntinha na Soncente Cab Verd... Ondê quel
formá tonte geraçon e que saíba tude um excelente
grupe cunchide na Cab Verd e Munde inter de: frêzer, serralher
mecâneque, motorista e ôtes cosa más
Nôs
que tive sorte de bá pa Liceu, nôs saga cuntinuá...
Entrada na Liceu, que nove one d'idade! Ondê qu'aquês
aluno mas bêdje, tava tchemone de CALOIRO e fazene vida negra
que pasta (pascoçada ma goze fete, quonde ta tinha tcheu
aluno juntode na entrada, ta sperá quel "SINE"
tocá, pa bai pa aula). Forte era
quel contacte e cunhecimente, ma colegas que tava tchegá
d'otes Ilhas pa Soncente, binde d'SanAnton, SanNiclau, Fogo, Santiago,
Brava, Bobista, DjaSal, Maio etc
E assim
fui nôs educaçon, na Liceu Gil Eanes de Soncente, ora
ta bá ta passá de classe, ora ta tchumbá, uns
pa diante qu'ôtes pa traz... E moda um dzê, nôs
tude um czinha bandonode a nôs sorte que nôs mêz,
sempre ta vivê na falta daquel contacte, sobretude de pai,
naquel parte de vida d'adolescente, em que conversa de pai tava
dexá falta, pa ijdone orientá amdjor e evitone de
fazê asnera ! Nô
ca tinha métode e nôs riaçon, dvera era inconsciente
sem regra, quê log qu'ocasion de liberdade tava parcê,
sobretude quonde ca ta tinha aula, era sei ta vadiá em grupe,
sem pensá na futur, sei n'intintaçon de metê
que gente na rua de Lisboa, ranjá piquena, más quês
churria de malta qu'era : - bonhe de mar na Laginha, Matiota (Step) que bolse chei de bolacha, ma lete condensode que nô tava parti entre nôs,... Compe de Jogue, Cinema (dia de streia) em qu'ás vez, quonde no tava stode quebrode sem denher, nô tava pulá parede, p'aquel banda de Fabrica de Gazoza, de Sr.Timoteo Antunes, sem mede daquês guarda de respeite, moda Nhô Jack d'Cinema, ma Toi Cicil, que de vez inquante, tava panhone já entrode, mode ''pê chuz de cal''... Quês,
sperton e manhose, moda ês era, ês tava custumá
betaba na tchon dia de streia, pa panhá malondre!... Ma sô,
ês tava pone na rua, sem maldade, nem barulhe e sem cmida
de camin! Cábula,
moda nô fui, era normal que nôs tude tchumbasse!...
Assim quel Famoze Grupe, daquel desgraça d'ones cinquenta
de sécle passode, em que nôs tude tchumbá naquel
TERCER ONE fui : - Zizim
Figuera, Djibla, Antone Strela, Antone de Rosa, Nhelas Costinha,
Nhelas de Muchim Mercone, Cuína, Oldegar de Djan Djan, Bitim
de Nhoso, Atanásio, Ramiro, Mané Centeio, Antonin
Medina(Cabrita), Adriano e Toi, John Marques, Nhelas Araujo, Duducha
etc
etc
Ma também, pa nôs tude, quel TERCER ONE DE LICEU, que fui um desgraça, naquel épca, sirvine de liçon e marcone tude nôs vida, pa mode quel vergonha, que nô passá, de nô ca ter passode pa quart'one!... Levode pum força de stupidez que té data de hoje nô ca sabê nem ta podê explicá... Quê,
na funde de nôs mez, nô sabia cma nô tava errode
e que nô divia era ter studode pa passá quel one e
pudesse cuntinuá nôs formaçon, quê nô
ca tinha na vida, mas nada que fazê, snon sende studá!
Ma smeme
assim, que tude nôs consciença de stode errode, e que
tude nôs mede, daquel severidade de pai, ca storvone tchumbá
quel one! Absurde!... Não ?!... Bsote ca
ta nem imaginá, represália qu'aquês pai de nôs
preparone, quel one lassim e que tude razon: - pa mi, fui um cabeça
pelode, o que pa um boy que já tinha tchutcha, fui um vergonha
de gaita!... Fui mandode quebrá nha capoera de pomba cosa
cum tava gostá e cuidá té amdjor que mi mêze...
Um de nhas primer desgoste de vida!... Nhas colega,
tude ês também passá mal
Antone Strela,
fui pruibide de sei de casa, na Soncente, nem festa, nem fistinha,
levode pa sê pai pa SanAnton, one time, sêque russe.
Tude sabim,
bnitim, sem falá nem de Liceu, nem de resultode nem de nada!
Té qu'um dia, el na porta de casa, el oiá sê
tutor de Scola na Soncente, Senhor Hilas Miranda, ta bem, ter de
sê pai, Senhor Pipi Medina, lá na Povuaçon...
Dá barriga, bal log boche... Conversa
durá uns hora, despos Sr.Hilas bá'mbora
Sr.Pipi
tchmá Antonin lá pa sês quintal, el fazêl
um montanha, que tude quês vale de conta, que Sr.Hilas tinha
el trazide e qu'era conta de stadia de Scola, d'Antonin na Soncente
Um fortuna !!! El pegá, el daz de lume, diante d'el, e el
bá ta dzel, cum raibona de matá: - Bô
ti t'oá ?!... Esse é tude um one de traboie, pirdide
de bô vida! E um ta sperá, cma jal ca ti ta bem contecê
nunca más, pra vida!... Choque
daquês palavra de pai, também fui forte, pa nh'amigue
Antonin que confessâme, cma antes el tivesse el dode de chicote,
do que ter de sofrê tude quel vexame que té inda hoje,
quonde ta lembral, vergonha ta sebil na roste. Czê
que bsote crê?! Era un épca dificil, pa tude nôs
jovem adolescente, quê nô tava ta dá home, bandonode
na nôs prop experiença, ta prendê cosa de vida,
nôs que nôs e pa nôs prop mei, nôs só,
ma c'apoie baseode, num grande camaradagem sempre ta passá
cumpanher mensája, quê nôs Pai, nunca tava stode
lá, naquel momente, quonde era mistide, pa falaba ma nôs,
de cosa de vida! E nôs também, nô ca tinha direite,
nem de pôs pergunta, sobre nada de nada que mede de sês
severidade. Na nôs
vida d'adolescente, nem tude fui côs da rosa e, nô ta
lamentá ca ter tide quel dialogue ma nôs Pai que nô
divia ter tide. Ma, smeme assim, tude exe passája que jame
contá bsote li nesse sturinha, sô sirvi pa vrá
nôs mas forte, pa nô pudia infrentá vida, prendé
ser Home e sabê valorizá não só nôs
prop traboie, cma também, traboie e esforce dus'otes. Tude o
quê de sperá é qu'esse tempe lissim já
passá, sobretude na nôs terra Cab Verd, pum amdjor
comprienson entre fidje ma pai, quê dialogue é inteligência
e, só el é que podê evitá, nôs
sociedade de torná comtê más erre desse natureza
Entre Fidje ma Pai, tem que ter conversa, amizade, confiança e sobretude mute AMOR, pa corrente podê passá e podê assim motivá criaçon dum família bem sólide, sempre unide na Paz e Amor!... Quê
um Sociedade, sem union famíliar é um SOCIEDADE DECADENTE
|